Fjölmiðlastyrkir 2026: hvernig styrkir til fjölmiðla virka

Fjölmiðlastyrkir eru eitt af þeim umræðuefnum sem skjóta upp kollinum á hverju hausti: hverjir fá styrk, hverjir fá ekki og hvaða skilyrði þarf að uppfylla. Árið 2026 er sérstakt að því leyti að nýr farvegur bættist við kerfið — viðbótarstuðningur til einkarekinna fjölmiðla — og tveir umsóknarfrestir renna út í nóvember. Hér er yfirlit yfir hvernig styrkir til fjölmiðla virka, hvaða skilyrði gilda og hvernig þú sem lesandi getur fylgst með því hvernig fjármununum er ráðstafað.

Hvað eru fjölmiðlastyrkir?

Fjölmiðlastyrkir eru opinber fjárframlög sem ætluð eru til að styðja við fréttaþjónustu í einkareknum fjölmiðlum. Markmiðið er að verja fjölbreytni og fjölræði á fjölmiðlamarkaði og tryggja að almenningur hafi aðgang að upplýsingum sem ekki eru reknar af auglýsingatekjum einum saman.

Kerfið byggist á lögum um fjölmiðla nr. 38/2011, sem hafa verið breytt nokkrum sinnum. Umsýsla umsókna er í höndum Fjölmiðlanefndar, en úthlutunin sjálf er í höndum sérstakrar úthlutunarnefndar. Fjölmiðlanefnd hefur einnig eftirlit með Ríkisútvarpinu og framfylgd fjölmiðlalaga, heldur úti lista yfir skráða fjölmiðla og sinnir ásamt Netvís fræðslu um miðlalæsi.

Mikilvægt er að átta sig á að fjölmiðlastyrkir eru ekki einn sjóður heldur nokkrir farvegir með ólíkum skilyrðum, ólíkum umsýsluaðilum og ólíkum frestum. Sá sem leitar að upplýsingum um „fjölmiðlastyrki“ þarf því fyrst að vita hvaða farveg hann er að spyrja um.

Þrír farvegir stuðnings árið 2026

Farvegur	Hver veitir	Hverjir eiga rétt	Frestur 2026
Almennur rekstrarstuðningur	Úthlutunarnefnd, umsýsla hjá Fjölmiðlanefnd	Einkareknir fjölmiðlar sem uppfylla skilyrði 62. gr. laga nr. 38/2011	Samkvæmt auglýsingu hverju sinni
Viðbótarstuðningur til einkarekinna fjölmiðla	Sama nefnd, á grundvelli laga nr. 83/2026	Miðlar með daglega fréttaþjónustu í almannaþágu á landsvísu	1. nóvember 2026
Nýsköpunar- og þróunarsjóður fjölmiðla	Rannís	Nýir fréttamiðlar og nýsköpunarverkefni innan starfandi miðla	16. nóvember 2026 kl. 15:00

Farvegirnir þrír þjóna ólíkum tilgangi. Almenni rekstrarstuðningurinn er grunnstoðin og snýst um rekstur fjölmiðla sem þegar eru starfandi. Viðbótarstuðningurinn er nýmæli sem ætlað er að styrkja miðla sem sinna landsvísuþjónustu í almannaþágu. Nýsköpunar- og þróunarsjóðurinn snýr hins vegar að þróun: nýjum miðlum, nýrri tækni og nýjum miðlunarleiðum.

Viðbótarstuðningurinn: nýmæli ársins

Með lögum nr. 83/2026, um breytingu á lögum um fjölmiðla nr. 38/2011, sem samþykkt voru á Alþingi 19. júní 2026, fékk úthlutunarnefnd heimild til að veita viðbótarstuðning til einkarekinna fjölmiðla sem uppfylla sértæk skilyrði og sinna fréttaþjónustu í almannaþágu á landsvísu. Heimildin er í X. kafla B laganna og nánari framkvæmd í reglugerð nr. 788/2026 um rekstrarstuðning til einkarekinna fjölmiðla.

Fjárhæðin sem til úthlutunar kemur árið 2026 er 60 milljónir króna, að frádreginni þóknun fyrir störf úthlutunarnefndar og öðrum kostnaði við umsýslu. Samkvæmt 7. mgr. 62. gr. j laganna skiptist fjárveitingin í jöfnum hlutföllum á milli umsækjenda sem uppfylla skilyrðin — það er ekki mat á einstökum verkefnum sem ræður skiptingunni, heldur hvort miðillinn uppfyllir skilyrðin á annað borð.

Stuðningskerfið fellur undir ríkisaðstoð í skilningi 61. gr. samningsins um Evrópska efnahagssvæðið og er tilkynningarskylt til Eftirlitsstofnunar EFTA. Það er ekki formsatriði: reglurnar um ríkisaðstoð setja mörk fyrir því hversu mikið opinbert fé má renna til einstakra fyrirtækja án þess að skekkja samkeppni.

Skilyrðin sem þarf að uppfylla

Skilyrðin fyrir viðbótarstuðningi eru ítarleg og koma fram í 62. gr. h laga um fjölmiðla nr. 38/2011. Í stuttu máli þarf miðillinn að:

• sinna daglegri fréttaþjónustu í almannaþágu á landsvísu;
• hafa rekstrarkostnað sem er stuðningshæfur og uppfylla önnur skilyrði almenns rekstrarstuðnings samkvæmt 62. gr. g;
• bjóða fjölbreytt efnistök með víðtæka og almenna skírskotun, ekki bundin við afmörkuð svið samfélagsins;
• hafa ritstjórnarefni prent- og vefmiðils að lágmarki 50% á móti auglýsingum;
• tryggja að að minnsta kosti 25% ritstjórnarefnis prent- og vefmiðils sé frumunnið á ritstjórn;
• hafa að lágmarki 20 blaðamenn, blaðaljósmyndara og myndatökumenn í fullu starfi við að afla og miðla efni;
• hafa viðbragðsgetu allan sólarhringinn;
• sinna kosningaumfjöllun á landsvísu.

Skilyrðið um 20 starfsmenn í fullu starfi er há þröskuldur. Það þýðir að lítil, sjálfstæð miðlun sem byggir á fámennri ritstjórn kemst ekki inn í þennan farveg, jafnvel þótt hún sinnti daglegri fréttaþjónustu. Þess vegna skiptir nýsköpunar- og þróunarsjóðurinn máli: hann er opinn bæði nýjum miðlum og starfandi miðlum sem vilja þróa sig áfram.

Nýsköpunar- og þróunarsjóður fjölmiðla

Rannís auglýsti 16. október 2026 eftir umsóknum um styrki úr nýsköpunar- og þróunarsjóði fjölmiðla. Sjóðurinn er hluti af aðgerðaráætlun fjölmiðla — nánar tiltekið aðgerð 8, sem kveður á um að stutt verði við þróun nýrra fréttamiðla og nýsköpunarverkefni innan eldri fréttamiðla, þar á meðal þróun tæknilegrar nýbreytni og nýrra miðlunarleiða.

Undir tæknilega nýbreytni falla til dæmis stafrænar lausnir sem byggjast á gervigreind og lausnir sem nýtast við sölu vefáskrifta. Umsóknarfrestur er til 16. nóvember 2026 kl. 15:00 og umsóknir eru lagðar inn í gegnum umsóknarkerfi Rannís. Skilyrði fyrir styrkveitingu til nýrra fjölmiðla eru í 7. gr. reglna nr. 986/2026 og skilyrði fyrir starfandi fjölmiðla í 8. gr. sömu reglna.

Hvers vegna skiptir þetta lesendur máli?

Fjármögnun fjölmiðla mótar hvað er rannsakað, hvað er birt og hvað er látið liggja. Þess vegna er gagnsæi í úthlutun ekki bara mál fjölmiðlafólks heldur allra sem lesa fréttir.

Þrjú atriði eru sérstaklega gagnleg fyrir lesendur að þekkja:

• Opinber skrá um úthlutanir. Fjölmiðlanefnd birtir upplýsingar um úthlutanir og úrlausnir, svo hægt er að sjá hverjir fá styrk og hvers vegna.
• Árleg skýrslugjöf. Samkvæmt 23. gr. laga um fjölmiðla eiga fjölmiðlar að senda Fjölmiðlanefnd árlega skýrslu með upplýsingum um til dæmis hlutfall evrópsks og íslensks efnis í dagskrá og hlutfall efnis frá sjálfstæðum framleiðendum. Þau gögn má nota til að bera miðla saman á hlutlægan hátt.
• Fjölbreytni í framboði. Kerfinu er ætlað að halda uppi fjölbreytni. Fyrir lesendur sem vilja komast að fréttum án áskriftar skiptir máli að til séu miðlar sem ekki eru reknir eingöngu af áskriftartekjum — Fréttavakt er til dæmis ekki með greiðsluvegg og krefst ekki skráningar.

Gagnrýni og umræða

Fjölmiðlastyrkir hafa verið umdeildir og umræðan gengur gjarnan í þrjá átta. Í fyrsta lagi er spurt hvort opinberir styrkir skekki samkeppni á fjölmiðlamarkaði. Þar er ríkisaðstoðarrammi EES-samningsins og tilkynning til Eftirlitsstofnunar EFTA svar við hluta gagnrýninnar, en ekki öllum.

Í öðru lagi er spurt hvort skilyrðin séu of þröng. Þröskuldurinn um 20 blaðamenn í fullu starfi útilokar smærri miðla og nýja miðla frá viðbótarstuðningnum, jafnvel þótt þeir sinntu fréttaþjónustu. Þeir eiga þá aðeins leið í gegnum aðra farvega, eins og nýsköpunar- og þróunarsjóðinn.

Í þriðja lagi er spurt hvort jöfn skipting milli umsækjenda sé skilvirkasta leiðin til að úthluta fé. Jöfn skipting er einföld og fyrirsjáanleg, en hún gerir ekki greinarmun á miðlum eftir umfangi eða árangri.

Algengar spurningar

Hvað eru fjölmiðlastyrkir? Opinber fjárframlög sem ætluð eru til að styðja við fréttaþjónustu í einkareknum fjölmiðlum, byggð á lögum um fjölmiðla nr. 38/2011.

Hverjir geta sótt um fjölmiðlastyrki? Einkareknir fjölmiðlar sem uppfylla skilyrði viðkomandi farvegs. Almennur rekstrarstuðningur og viðbótarstuðningur miðast við skilyrði 62. gr. laganna, en nýsköpunar- og þróunarsjóðurinn er opinn nýjum miðlum og starfandi miðlum sem vilja þróa verkefni.

Hvenær eru umsóknarfrestir árið 2026? Frestur vegna viðbótarstuðnings til einkarekinna fjölmiðla er til og með 1. nóvember 2026. Frestur í nýsköpunar- og þróunarsjóð fjölmiðla er 16. nóvember 2026 kl. 15:00.

Hvað er viðbótarstuðningur? Nýr farvegur sem varð til með lögum nr. 83/2026 og er ætlaður miðlum sem sinna daglegri fréttaþjónustu í almannaþágu á landsvísu. Árið 2026 eru 60 milljónir króna til úthlutunar, að frádreginni þóknun og umsýslukostnaði.

Hvar má sjá hverjir fengu styrk? Á vef Fjölmiðlanefndar eru birtar tilkynningar, úrlausnir og upplýsingar um úthlutanir, auk lista yfir skráða fjölmiðla.

Er hægt að sækja um styrk fyrir nýjan fréttamiðil? Já, í nýsköpunar- og þróunarsjóð fjölmiðla eru sérstök skilyrði fyrir nýja miðla í 7. gr. reglna nr. 986/2026.

Lesa meira frá Fréttavakt

• Fjölmiðlar á Íslandi: heildaryfirlit yfir íslenska miðla
• Fjölmiðlalög á Íslandi: 7 hlutir sem þú ættir að vita
• Fjölmiðlaréttur á Íslandi: 7 réttindi sem þú ættir að þekkja
• Fjórða valdið: 7 hlutir sem þú ættir að vita um fréttamiðla
• Samanburður fréttamiðla á Íslandi
• Fréttir án áskriftar: hvernig er hægt að fylgjast með
• Forsíða Fréttavaktar