Sigríður Sigurðardóttir og Helgi Sigurðsson: Torfbæir á Íslandi í erfiðri stöðu

Sigríður Sigurðardóttir, sem starfaði sem safnstjóri Byggðasafns Skagfirðinga í tæp 32 ár, segir að staða varðveislu og viðhalds íslenskra torfbæja sé mjög erfið. Hún bendir á að Íslendingar standi frammi fyrir erfiðu vali: annaðhvort að fjárfesta meira í viðhaldi eða að leyfa húsunum smám saman að hrynja. Þjóðminjasafnið hefur níu risastóra bæi undir sinni umsjón og fleiri sem þarfnast athygli.

Helgi Sigurðsson, bróðir Sigríðar, hefur sérhæft sig í viðgerðum á torfbæjum og tekur undir með systur sinni. Hann segir að við séum komin á tímapunkt þar sem velja þurfi hvað halda á uppi, þar sem húsin hrynja ef ekki er haldið áfram að laga þau. Helgi bendir á að aðeins innan við tíu manns geti tekið stærri viðgerðir fyrir Þjóðminjasafnið og að viðgerðir verði æ kostnaðarsamari.

Sigríður leggur áherslu á að torfhúsin þurfi stöðugt viðhald og endurnýjun, ekki eilífa lausn. Hún segir að of mikil orfvernd sé að eiga sér stað og að húsin þurfi einfalda yfirhalningu og stöðugt eftirlit.

Fornverkaskólinn, stofnaður árið 2006 af Byggðasafni Skagfirðinga, hefur tekið að sér kennslu í gömlum íslenskum byggingaraðferðum. Skólinn fékk Evrópsku minjaverndarverðlaunin í vor. Sigríður segir að verkefnið sé borið uppi af fáum og að það væru fleiri sem gætu komið að þessu mikilvæga menningararfi.