Íris Erlingsdóttir: Hætta á því að valdsmenn trúi sér um réttlæti
Grein um hvernig valdsmenn geta framið ranglæti í nafni réttlætisins og talið sig hafa réttinn sín megin. Höfundur dregur fram viðvaranir breska rithöfundarins Ouidu um hættu á því að fólk verði svo sannfært um eigið réttlæti að það sjái ekki ranglætið sem það sjálft fremur.
Íris Erlingsdóttir fjallar um orðaflokk úr Íslandsklukkunni eftir Halldór Laxness: „Vont er þeirra ránglæti, verra þeirra réttlæti." Orðin lýsa réttarkerfi þar sem valdsmenn geta framið ranglæti í nafni réttlætisins og talið sig hafa réttinn sín megin. Höfundur bendir á að breski rithöfundurinn Ouida, Marie Louise de la Ramée, hafi varað við sömu hættu hálfri öld áður en Laxness skrifaði Íslandsklukkuna. Ouida óttaðist að fólk sem væri sannfært um eigið réttlæti myndi ekki sjá ranglætið sem það sjálft framdi. Árið 1895 taldi hún að konur væru hneigðari til harðstjórnar en karlar og myndu setja óréttlát lög í þeirri fullvissu að þær væru að gera gott. Í ritgerð sinni Female Suffrage færði Ouida rök gegn kosningarétti kvenna, ekki vegna þess að hún teldi þær ófærar um að skilja stjórnmál, heldur vegna þess að hún taldi þær skorta hæfileikann til að greina á milli eigin tilfinninga og óhlutdrægrar réttlætiskenndar. Hún óttaðist sérstaklega lagasetningu sem ætlað væri að gera fólk „betra" án þess að það kærði sig um það, eins og áfengisbönn og takmarkanir á sunnudögum. Höfundur bendir á að í réttlátu samfélagi eigi aðeins staðreyndir og sönnunargögn að skipta máli, en þessi grundvallarregla virðist víkja fyrir kröfum um að trúa og styðja þá sem vekur mesta samúð. Hún varðar einnig við því að það sé kaldhæðnislegt að á skrifstofu borgararéttinda og jafnréttisskrifstofu starfi yfirgnæfandi fleiri konur en karlar, en engin umræða sé um þennan ójafnvægi. Lokaniðurstaða höfundar er sú að þegar fólk telur málstað sinn hafinn yfir gagnrýni er stutt í að það telji sig sjálft hafið yfir gagnrýni.
