ESB og Kanada endurskoða samstarfssamning – orðalag breytist en stefna stendur
ESB hefur fallið frá tillögu um að gera Kanada „tengdan meðlim" og fer í stað þess með hugtakið „enn nánari tengsl". Breytingin á orðalagi stafar af þrýstingi Þýskalands en ekki breytir það efnislegri stefnu ESB og Kanada um að dýpka samstarf.
Hugtakið „tengdur meðlimur" (e. associate membership) hefur verið felld út og kemur í staðinn orðalagið „enn nánari tengsl" (e. ever closer association) við ESB. Tillagan um tengdan meðlimsstöðu var gerð fyrir mánuði síðan af forsetum ESB-framkvæmdarstjórnarinnar Ursula von der Leyen. Hún kom á óvart fyrir marga diplómatana hjá ESB, sem sögðu að þeir hefðu ekki verið ráðfærðir. Það var heldur aldrei ljóst hvað hugtakið myndi þýða í raun, og engin heimild fyrir því í sáttmálum ESB. Þessi óvissa virðist hafa knúið Þýskaland til að krefjast þess að hugtakið væri fallið út fyrir ESB-Kanada-ráðstefnuna 29. og 30. október. Drög að sameiginlegri yfirlýsingu fyrir ráðstefnuna tala um að „skilgreina skuli fyrir ESB-Kanada-ráðstefnu 2027 hugtakið um enn nánari tengsl Kanada við ESB, án þess að það teljist fullt aðild". Von der Leyen virtist ekki hafa lesið þessi drög og sagði við komuna til Montreal að embættismenn myndu „byrja að ræða hvernig Kanada væri fyrsti tengdi meðlimur ESB". Þetta er þó deilumál um orðalag frekar en efni. ESB og Kanada undir stjórn Mark Carney líta hvort á annað sem næsta bandamenn. Báðir hafa ítrekað verið ógnuð stórkostlegum tollum frá Hvítahúsi Donalds Trump og afleiðingum stefnu hans á Miðausturlöndum og Norðurslóðum.
Hvað þýðir þetta fyrir Ísland?
Dýpkað samstarf ESB og Kanada gæti haft áhrif á íslenskt atvinnulíf og diplómatíska stöðu Íslands, þar sem Ísland er nátengd ESB og Kanada í viðskiptum og varnarmálum. Sterkari samstarf þessara landa gæti einnig mótuð alþjóðlega stefnu gagnvart Kína
