Stærstu leikari Ameríku: Tíu hetjur kvikmyndasögunnar

Washington Examiner fjallar um tíu stærstu karlkyns leikara Ameríku og hvernig þeir mótuðu amerískan persónuleika á hvítum tjaldi. Greinin fjallar um Humphrey Bogart, James Stewart, John Wayne og Paul Newman meðal annarra.

Washington Examiner8. nóvember 2026 kl. 17:15
Stærstu leikari Ameríku: Tíu hetjur kvikmyndasögunnar
AuglýsingatworkSveigjanleg skrifstofurými, fundaraðstaða og samvinnurými.

Langvarandi umræða hefur verið um það hverjir eigi að standa í sviðsljósinu í sviðleikunum – skapari eða framkvæmandi. Í kvikmyndum deilast stjórnendur og stjörnur um athygli áhorfenda. Þegar við horfum á myndir eins og Some Like It Hot spyrjumst við hvort við njótum hæfileika Jack Lemmons eða sköpunar Billy Wilders.

Humphrey Bogart var ekki hefðbundinn hetja. Hann var stuttur fyrir leikara, talaði með léttu hljóðfalli og hafði óvenjulegt Hollywood-nafn. En í myndum eins og The Maltese Falcon, The Big Sleep og Casablanca mynduðu þessi talin sér goðsagnakennd persónu. Persónur hans duldu dygðir sínar á bak við reykleiti og treyjaflík, þar til þeir neyddust til að velja hlið. Bogart varð dæmigerðir amerískir einstaklingur – tortrygginn og andstæðingur valdaflutninga, en ófær um að yfirgefa þá sem þjáðust.

James Stewart var hinn sannarlegi ameríski leikari – einlægur og trúfastur. Hans óþægilegir hreyfingar og óörugg einlægni gerðu hann sannfærandi í hlutverkum almenns borgara sem stendur frammi fyrir óvenjulegum aðstæðum. Í Mr. Smith Goes to Washington og It's a Wonderful Life birtist næstum þrjósk trú á mannlegri djarflyndi. Hitchcock skildi þó kvölin sem fólust undir því bjartsýni. Í Vertigo breitti Stewart þeirri kunnugu viðkvæmni í eitthvað óheilbrigt og djarflegt.

John Wayne er ótaknæmilega tengdur amerískri goðsögn um sjálfa sig. Í myndum eins og Stagecoach, Red River, The Searchers og Rio Bravo varð hann andlit landamæra – sjálfstæðis, þolinmæðis og tortrygginn gagnvart valdaflutningu. The Searchers flækti þessa goðsögn. Wayne mynduðu bæði hetjuleg loforð og dökk tilfinning amerísku landamæranna.

Paul Newman með glærum bláum augum og karllega aðdráttarafl virtist fæddur til að vera dæmigerð Hollywood-stjarna. En hann var meira en fagurt andlit. Myndir hans eins og The Hustler, The Sting og Cool sýndu dýpri hæfileika.

Heimild:
Birt á Fréttavakt: 8. nóvember 2026 kl. 17:15
AuglýsingatworkSveigjanleg skrifstofurými, fundaraðstaða og samvinnurými.

Tengdar fréttir