Bóluefni gegn beltisflúru gæti dregið úr hættu á heilabilun

Rannsóknir benda til þess að bólusetning gegn beltisflúru gæti ekki aðeins komið í veg fyrir sjálfa sjúkdóminn heldur einnig dregið úr hættu á heilabilun. Beltisflúra stafar af sama vírusum og valdið gullknaflum og hefur áhrif fyrst og fremst á eldri fólk, sem getur orðið fyrir varanlegum skaða.

Embætti landlæknis hefur gefið út nýjar leiðbeiningar sem mæla með bólusetningu fyrir fólk 60 ára og eldra. Bóluefnið, sem kallast Shingrix, kostar 26.000 krónur fyrir eina skammt, en tvær skammtir eru nauðsynlegar fyrir fullan vernd, auk 1.000 króna þjónustugjald fyrir hvern tíma. Verðið hefur lækkað um næstum helming frá sumri.

Sólveig Jóhannsdóttir, hjúkrunarforysta Heilsugæslu Efstaleiti, segir að miðað sé við fólk á aldrinum 60-65 ára sem er í mestri hættu á fylgikvillum. Eldri einstaklingar eru líklegri til að þjást af alvarlegum fylgikvillum beltisflúru.

Gerðlæknirinn Helga Eyjólfsdóttir bendir á að margar rannsóknir sýni að bólusetning virðist hafa verndandi áhrif gegn heilabilun síðar á ævinni, með mismunandi niðurstöðum frá 20% til 50% minni hættu. Engar þessara rannsókna voru þó gerðar sem hefðbundin klínísk tilraun með placebó-hópi, og Helga segir að slík rannsókn sé nauðsynleg til að staðfesta tölfræðilega marktæk áhrif. Óháð því hvort bóluefnið veiti slíka vernd, telur hún bólusetningu ráðlega til að koma í veg fyrir beltisflúru sjálfa, þar sem sjúkdómurinn getur valdið alvarlegum einkennum og langvarandi sársauka.

Eftirspurn eftir bóluefninu hefur aukist verulega. Samkvæmt gögnum Lyfjastofnunar voru á árunum 2021-2024 seldar 166 skammtir, en árið 2025 voru seldar 434 skammtir. Fyrir maí voru 902 skammtir seldar. Í júní var bóluefnið sett á markað án sérstakrar undanþágu, og á þremur mánuðum frá júní til loka ágúst voru 1.602 skammtir seldar – meira en á öllum fyrri árum samanlagt.