Erlendir fréttamiðlar: 8 heimildir sem vert er að þekkja

Erlendir fréttamiðlar eru uppspretta margra frétta sem birtast á Íslandi. Hér eru átta miðlar sem vert er að þekkja og ráð til að fylgjast með þeim.

Þegar stórir atburðir gerast — kosningar, stríð, náttúruhamfarir eða efnahagskreppur — kemur fyrsta fréttin nánast alltaf frá erlendum fréttamiðli. Íslensku miðlarnir byggja að miklu leyti á þeim, og því skiptir máli að þekkja hvaðan efnið kemur og hversu áreiðanlegt það er.

Í þessari grein förum við yfir átta erlenda fréttamiðla sem íslenskir fréttalesendur ættu að þekkja, hvað einkennir þá og hvernig þú getur fylgst með erlendum fréttum á íslensku án þess að drukkna í enskum fréttastraumi. Ef þú vilt byrja á grunninum er yfirlitið yfir fjölmiðla á Íslandi góður upphafspunktur, og samanburðurinn á íslenskum fréttamiðlum hjálpar þér að velja þinn daglega lestur.

Hvað eru erlendir fréttamiðlar?

Erlendir fréttamiðlar eru fjölmiðlar sem starfa utan Íslands og birta fréttir á öðru tungumáli en íslensku — oftast ensku, en líka þýsku, frönsku, arabísku og spænsku. Þeir skiptast í þrjá meginflokka:

Almannamiðlar (eins og BBC og DW) sem eru fjármagnaðir af almannafé og starfa samkvæmt útvarpslögum.
Fréttastofur (eins og Reuters og AFP) sem selja fréttir til annarra miðla og eru uppspretta margra frétta sem birtast í íslenskum fjölmiðlum.
Einkamiðlar (eins og The New York Times og The Guardian) sem reka eigin fréttastofur og birta bæði fréttir og greiningar.

Skilin á milli flokkanna skipta máli þegar þú metur hversu hlutlaus miðillinn er og hver fjármagnar hann.

Af hverju skipta erlendir miðlar máli fyrir íslenska fréttalesendur?

Stór hluti þess sem birtist í íslenskum fréttum á rætur sínar að rekja til erlendra heimilda. Þegar þú lest frétt um atburð erlendis er mikilvægt að vita hvort hún byggir á frumheimild, fréttastofu eða endursögn — það er einmitt eitt af því sem greinir áreiðanlegar fréttir frá óáreiðanlegum.

Að þekkja erlendu miðlana hjálpar þér líka að:

sjá málið frá fleiri en einu sjónarhorni,
bera saman hvernig ólíkir miðlar segja sömu sögu,
og taka eftir því þegar frétt er einfölduð eða sniðin að ákveðinni dagskrá.

8 erlendir fréttamiðlar sem vert er að þekkja

Miðill	Land	Tegund	Sérstaða
BBC	Bretland	Almannamiðill	Fréttir og greiningar, World Service á mörgum tungumálum
Reuters	Alþjóðlegt	Fréttastofa	Hraðar fréttir, mikið notaðar af öðrum miðlum
Associated Press (AP)	Bandaríkin	Fréttastofa	Elsta fréttastofa heims (1846), frumheimild margra frétta
The Guardian	Bretland	Einkamiðill	Óháður, fjármagnaður af lesendum, djúp greining
The New York Times	Bandaríkin	Einkamiðill	Víðtæk alþjóðleg umfjöllun og rannsóknarblaðamennska
Deutsche Welle (DW)	Þýskaland	Almannamiðill	Evrópskt sjónarhorn, útsendingar á mörgum tungumálum
Al Jazeera	Katar	Einkamiðill	Sterk umfjöllun um Mið-Austurlönd og Global South
Le Monde	Frakkland	Einkamiðill	Franskt sjónarhorn, stofnað 1944

1. BBC (Bretland)

Almannamiðill sem hefur starfað frá 1922 og er einn víðlesnasti fréttamiðill heims. BBC World Service sendir út á tugum tungumála og er oft fyrstur til að greina frá stórum alþjóðlegum atburðum.

2. Reuters (alþjóðleg fréttastofa)

Fréttastofa stofnuð árið 1851 sem selur fréttir til annarra miðla. Margar íslenskar fréttir um erlenda atburði eiga uppruna sinn hjá Reuters, jafnvel þótt heimildin sé ekki alltaf sýnileg lesandanum.

3. Associated Press (AP)

Bandarísk fréttastofa frá 1846 og ein elsta og stærsta í heimi. AP er gjarnan fyrst til að staðfesta fréttir og er því mikilvæg frumheimild fyrir aðra miðla.

4. The Guardian (Bretland)

Breskur einkamiðill sem er fjármagnaður af lesendum sínum og er þekktur fyrir rannsóknarblaðamennsku og greiningar um loftslag, stjórnmál og mannréttindi.

5. The New York Times (Bandaríkin)

Einn virtasti dagblaðamiðill heims, með víðtæka alþjóðlega umfjöllun og langa hefð fyrir rannsóknarblaðamennsku.

6. Deutsche Welle (DW) (Þýskaland)

Þýskur almannamiðill sem sendir út á mörgum tungumálum og býður evrópskt sjónarhorn á alþjóðleg málefni.

7. Al Jazeera (Katar)

Alþjóðlegur miðill með höfuðstöðvar í Doha, þekktur fyrir ítarlega umfjöllun um Mið-Austurlönd og svæði sem vestrænir miðlar ná sjaldnar til.

8. Le Monde (Frakkland)

Franskt dagblað stofnað 1944 og eitt af virtustu miðlum Evrópu, með sterka alþjóðlega umfjöllun og franskt sjónarhorn.

Hvernig metur þú erlendan fréttamiðil?

Hver stendur að baki? Almannamiðill, fréttastofa eða einkafyrirtæki — hver fjármagnar reksturinn?
Eru heimildir sýnilegar? Góður miðill nefnir heimildir og vísar í frumgögn.
Er fréttin frumheimild eða endursögn? Fréttastofur vinna oft úr efni annarra miðla.
Er greint á milli frétta og skoðana? Skoðanagreinar eiga að vera merktar sem slíkar.
Berðu saman við annan miðil. Ef aðeins einn miðill segir söguna skaltu leita staðfestingar annars staðar.

Ef þú vilt kerfisbundna aðferð til að staðfesta frétt er gott að byrja á einföldu skrefunum þar.

Hvernig fylgist þú með erlendum fréttum á íslensku?

Enskir fréttastraumar geta verið yfirþyrmandi, sérstaklega þegar margir miðlar segja sömu söguna á mismunandi hátt. Ein einföld leið er að fylgjast með erlendum fréttum í gegnum íslenskan miðil sem safnar þeim saman og þýðir.

Fréttavakt birtir fréttir allan sólarhringinn á íslensku og sækir m.a. í BBC, The Guardian, DW, Al Jazeera, Reuters og The New York Times, auk íslenskra miðla á borð við RÚV, Vísir, mbl.is, Heimildina, DV og Stundin. Hver frétt er birt með skýrri heimildamerking, án greiðsluveggs og án skráningar — þannig að þú getur fylgst með bæði innlendum og erlendum fréttum á einum stað og á þínu tungumáli.

Ef þú vilt dýpri leiðarvísir um fréttalestur erlendis frá er þessi grein um að halda þér við íslenskar fréttir erlendis frá góður næsti punktur.

Algengar spurningar

Hvað eru erlendir fréttamiðlar?

Erlendir fréttamiðlar eru fjölmiðlar sem starfa utan Íslands og birta fréttir á öðru tungumáli en íslensku. Þeir geta verið almannamiðlar, fréttastofur eða einkamiðlar.

Hverjir eru virtustu erlendu fréttamiðlarnir?

Meðal þeirra virtustu eru BBC, Reuters, Associated Press, The Guardian, The New York Times, Deutsche Welle, Al Jazeera og Le Monde. Hver þeirra hefur sitt sjónarhorn og sína sérstöðu.

Hvernig get ég fylgst með erlendum fréttum á íslensku?

Þú getur fylgst með íslenskum miðli sem safnar erlendum fréttum saman og þýðir þær, svo sem Fréttavakt, í stað þess að lesa marga erlenda vefi á hverjum degi.

Er Fréttavakt með erlendar fréttir?

Já. Fréttavakt sækir m.a. í BBC, The Guardian, DW, Al Jazeera, Reuters og The New York Times og birtir á íslensku, ásamt fréttum frá íslenskum miðlum.

Þarf ég að borga fyrir erlendar fréttir?

Margir erlendir einkamiðlar eru með greiðsluvegg, en almannamiðlar á borð við BBC og DW eru opnir. Fréttavakt er án greiðsluveggs og án skráningar.